De zuurkoolmees?

koolmees-kuiken> Dierspecialist Het Natuurhuis | De koolmees en de zure regen | Blog > koolmees, verzuring, kalk, gebrek, zure, regen

In de jaren 1980 tot 1990 was het thema "zure regen" regelmatig in het nieuws. Heel veel natuurliefhebbers waren toen bang dat onze bossen het loodje zouden gaan leggen. We hebben er nu in 2017 al heel lang niets meer over gehoord en gelukkig kunnen we nog steeds genieten van onze bomen en bossen. De verzuring is echter niet verdwenen.

Door de vervuiling met stikstof (door fabrieken en auto's) en ammoniak (door mest) is die er nog steeds. Maar nu lijkt er plotseling een heel ander levend wezen last te hebben van de verzuring: onze koolmees.

Op de Veluwe heb je veel zandgronden en zogenaamd voedselarm bos. Door de verzuring (die dus gewoon doorgaat) blijkt daar nu waarschijnlijk een kalkgebrek te zijn ontstaan. Kalk (een mineraal) lost namelijk op in zuur water. Het zuur neemt in de bodem de plaats in van de mineralen die worden weg gespoeld met het regenwater. Planten en dieren hebben echter mineralen nodig. Doordat er te weinig kalk aanwezig is leven er bijvoorbeeld geen huisjesslakken meer. Daardoor krijgen de koolmezen waarschijnlijk te weinig kalk binnen met hun voedsel. Koolmezen vangen in de broedtijd veel insecten en insectenlarven. Als daar te weinig kalk in zit, heeft dat flinke gevolgen. Eierschalen zijn te dun waardoor de eieren uitdrogen. De koolmees-kuikens hebben zwakke botten door kalkgebrek waardoor ze heel snel hun pootjes breken.

We hebben al heel lang niets meer gehoord over zure regen. Dat betekent dus niet dat het probleem niet meer bestaat. Verzuring vindt landelijk nog steeds plaats door vervuiling. Lokaal beginnen we daar nu kennelijk de gevolgen van te merken doordat in de voedselarme bossen op de zandgronden van de Veluwe kalkgebrek ontstaat. De plaatselijke koolmees lijkt daar nu het slachtoffer van te worden. Dat laten we tocht niet gebeuren, anders hebben we het straks nog over de 'zuurkoolmees'!

ondertekening-faunus> Dierspecialist Het Natuurhuis | De koolmees en de zure regen | Blog > koolmees, verzuring, kalk, gebrek, zure, regen